Een voorzorgsmaatregel die u zelf in handen neemt
Met een zorgvolmacht legt u vooraf vast wie uw zaken mag regelen wanneer u dat zelf niet meer kunt — bijvoorbeeld door ziekte, een ongeval of de gevolgen van ouderdom.
In tegenstelling tot een gewone volmacht, die automatisch eindigt zodra u wilsonbekwaam wordt, blijft een zorgvolmacht ook dan geldig. Ze voorkomt dat een rechter op dat moment een bewindvoerder moet aanstellen die u niet zelf heeft gekozen.
Waarover kan een zorgvolmacht gaan?
Financiële zaken
Bankrekeningen, betalingen, beleggingen, pensioenen, vastgoed en belastingen.
Persoonlijke beslissingen
Verblijfplaats, dagelijkse zorg, keuzes over levenskwaliteit en omgeving.
Patiëntenrechten
Uw lasthebber kan uw patiëntenrechten mee uitoefenen — informatie over uw gezondheidstoestand en inzage in uw dossier — in overleg met uw arts en in lijn met uw eerder uitgedrukte wensen (Wet Patiëntenrechten).
Digitale toegang
Online bankieren, overheidsdiensten, digitale post en administratie.
In onze online tool kiest u dit op uw maat — u kunt zo beperkt of zo ruim gaan als u zelf wenst.
Wie is betrokken?
- De lastgever — u zelf. U geeft de volmacht en bepaalt de inhoud.
- De lasthebber(s) — één of meer vertrouwenspersonen die uw zaken mogen behartigen. U kunt ook een koppel (bv. uw kinderen) aanstellen die samen of apart kunnen optreden. Stelt u maar één lasthebber aan, dan kunt u daarnaast een opvolger aanduiden, voor het geval die ene persoon later zou wegvallen.
- De vertrouwenspersoon (optioneel) — een extra persoon die de lasthebber kan adviseren of controleren, zonder zelf beslissingsbevoegdheid.
Wanneer treedt ze in werking?
U bepaalt zelf wanneer de zorgvolmacht werking krijgt. Er zijn twee opties:
1. Onmiddellijk
De volmacht is actief na registratie in het Centraal Register van Lastgevingen. Uw lasthebber kan meteen praktische zaken opnemen — zoals facturen opvolgen en betalen — maar u behoudt uw volledige handelingsbekwaamheid: zolang u wilsbekwaam bent, blijft u zelf alles beslissen. De volmacht blijft ook gelden als u later wilsonbekwaam zou worden.
2. Bij wilsonbekwaamheid
De volmacht treedt pas in werking wanneer u uw zaken niet meer zelf kunt behartigen. Tot dan blijft de volmacht ‘slapend’. Het is uw lasthebber die dit te goeder trouw beoordeelt; optioneel kunt u kiezen dat dit wordt ondersteund door een geneeskundig verslag van een arts.
Wettelijk kader en vorm
- Juridische basis: artikel 489 van het Burgerlijk Wetboek (buitengerechtelijke beschermingsvolmacht).
- U kan ze onderhands opstellen — een notariële akte is niet verplicht (behalve bij specifieke keuzes zoals verkoop van onroerend goed).
- Registratie gebeurt bij de griffie van het vredegerecht van uw gemeente.
- Registratiekost: ca. €25.
Tip: zonder registratie bestaat uw zorgvolmacht wel, maar is ze niet geldig; registratie is noodzakelijk.
Elke situatie is anders — denk éérst na
Uw gezins- en familiesituatie, uw vermogen en uw persoonlijke wensen zijn uniek — geen twee zorgvolmachten zijn identiek. Denk daarom éérst rustig na over uw concrete situatie en over wat u precies wilt, en maak dan pas de keuzes en clausules die bij ú passen. Denk vooraf na in vier stappen:
- Sta stil bij uw toekomstwensen.
- Wat wilt u dat er met uw vermogen gebeurt — en wat zijn uw wensen als persoon (zorg, wonen, levenseinde)?
- Wie vertrouwt u om die wensen uit te voeren?
- Bespreek uw wensen met uw omgeving.
Onderhandse versus notariële zorgvolmacht
Een zorgvolmacht mag u in België onderhands opstellen — u heeft daar geen notaris voor nodig, en ze heeft na registratie bij het vredegerecht dezelfde rechtskracht als een notariële akte. Voor de overgrote meerderheid van de mensen volstaat een onderhandse zorgvolmacht dan ook perfect.
Toch zijn er handelingen die de wet uitsluitend via een notariële akte toelaat. De belangrijkste zijn:
- de verkoop of hypothekering van een onroerend goed;
- formele (authentieke) schenkingen en schenkingen van onroerende goederen;
- het wijzigen van uw huwelijkscontract.
Zulke handelingen kunnen nooit via een onderhandse zorgvolmacht aan een lasthebber worden toegekend. Daarom voorzien wij deze opties bewust niet in onze tool. Wilt u dat uw lasthebber ook dergelijke zaken kan regelen — of heeft u een complex vermogen of bezit in het buitenland — dan is deze onderhandse zorgvolmacht daarvoor niet geschikt en raadpleegt u best een notaris.
Zorgvolmacht ≠ andere documenten
Veel mensen halen deze documenten door elkaar. Een zorgvolmacht is niet hetzelfde als:
- Een testament — dat werkt pas na overlijden en regelt de verdeling van uw nalatenschap.
- Een wilsverklaring levenseinde — die gaat specifiek over medische zorg op het einde van het leven (bv. reanimatie, euthanasie).
- Een gewone volmacht — die eindigt automatisch zodra u wilsonbekwaam wordt. De zorgvolmacht blijft juist dan geldig.
Lees ook
Wanneer heb je een zorgvolmacht nodig?
6 concrete situaties waarin een zorgvolmacht u en uw familie veel zorgen bespaart.
Hoeveel kost een zorgvolmacht?
Vergelijking tussen notaris (€300–€500) en online opstellen (vanaf €59).
Wat staat er in een zorgvolmacht?
Een concreet voorbeeld: alle clausules en keuzes in een zorgvolmacht, uitgelegd.